دوشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۸ Monday 25th of March 2019
ads
ads
ads
  1 هفته قبل     ایرنا

تهران- ایرنا- زیست ‌بوم ایران با بحران هایی گسترده دست ‌وپنجه نرم می‌کند. ضعف در قوانین و مقررات موجود و به روز نبودن آنها از یکسو و نداشتن جایگاه درخور در نظام بودجه ‌ریزی از سویی دیگر در کنار پافشاری بر خودکفایی گندم و سدسازی های گسترده در سال‌های پیشین بر ژرفای این بحران‌ها افزوده است.


به گزارش «مردم سالاری»، پافشاری بر خودکفایی گندم در حالی که کشور از زیرساختهای لازم در کشاورزی و آب کافی برخوردار نبود فاجعه ای تمام عیار برای زیست بوم ایران آفریده است. این اقدام که همراه با کندن چاه های ژرف و نیمه ژرف بود به کاهش آبهای زیرزمینی و نشست زمین انجامید. بلندای آب های زیرزمینی در 70 دشت کشور، که نیاکان ما هزاران سال بی آسیب زدن به زیست بوم ایران در آنها کشاورزی می کردند، بیش از دو متر کاهش یافت! در حالی که بر پایه استانده های جهانی، نشست چهار میلی متری زمین بحران به شمار می آید، برپایه گزارش سازمان زمین شناسی، برخی از نواحی تهران، به ویژه در دشت های غربی و جنوب غربی، روزانه یک میلی متر (سالانه 36 سانتی متر) نشست می کنند که بر این پایه، بدبختانه، تهران رکورددار بالاترین میزان فرونشست زمین در جهان است. پیش تر نیز در گزارشی در «مردم سالاری» از فرونشست تهران گفتیم و نوشتیم که هر گوشه ای از کلانشهر تهران با خطر فرونشست زمین و ایجاد فروچاله ها روبرو است که نه تنها می تواند جان شهروندان را بگیرد که می تواند با تخریب زیرساخت ها، همچون فرونشست در شبکه گازرسانی، به بحرانی بزرگ بینجامد. در گزارشی دیگر نیز از فاجعه فرونشست دشت های ایران نوشتیم و گفتیم که نمونه های فرونشست زمین در دشت کاشمر و رفسنجان به 30 سانتی متر افزایش یافته است! سدسازیهای بی رویه نیز عاملی دیگر در ویرانی زیست بوم کشور بوده است. در این سالها حقابه طبیعی بیشتر تالابهای پایین دست قربانی سده ها شده اند و تالابهایی که هزاران سال در این سرزمین پاییده بودند خشک شدند تالاب ها و دریاچه هایی همچون ارومیه، بختگان، مهارلو، گاوخونی و ... . نتیجه این رفتارهای غیر علمی و نادرست با زیست بوم ایران، بیابان زایی، ایجاد شکاف هایی ژرف در سطح زمین، کاهش برگشت ناپذیر تمام یا بخشی از مخازن آب زیرزمینی و در کل کاهش پایداری محیط زیست کشور و افزایش ریزگردها در 22 استان ایران و رکورد جهانی آلودگی تهران است. ویرانی زیست بوم ایران زمین در این چهار دهه، هشدار معاونت پژوهش های زیربنایی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی را نیز در پی داشته تا آنجا که این مرکز در گزارشی وضع موجود را چنین تحلیل کرده است: «محیط زیست ایران در طی چهل سال اخیر تحت تأثیر عوامل نگران کننده ای است که بحرانهای زیادی را در کنار آلودگی های زیست محیطی با مسئولیت کامل انسان به بار آورده است. تخریب جنگل و مراتع، آلودگی آبها، آلودگی و تخریب خاک، آلودگی هوا و سایر موارد که منجر به بروز بحران در محیط زیست و ورود آسیب فراوان به زیست بوم کشور شده از جمله این موارد است.» این مرکز دلیل اثبات کننده این امر را شاخص عملکرد زیست بوم دانسته است. این شاخص هم اکنون سنجه سنجش پیشرفت کشورها در زمینه زیست بوم است و هر دو سال یکبار در نشست جهانی اقتصاد در داووس با همکاری دانشگاه ییل و کلمبیا منتشر می شود. بر پایه گزارش های تا کنون منتشر شده، جمهوری اسلامی ایران در سال 2006 جایگاه 53 شاخص عملکرد زیست بومی را در جهان داشته، در سال 2008 جایگاه 67، در سال 2010 جایگاه 60 و در سال 2012 به جایگاه 114 سقوط کرده است. پس از آن در سال 2014 توانسته است از میان 178 کشور جهان جایگاه 83 را به دست آورد، ولی در گزارش سال 2016 به جایگاه 105 از میان 180 کشور جهان تنزل کرده و در رده کشورهایی با عملکرد ضعیف در زیست بوم جای گرفته است: به هر روی، اجرا نکردن قوانین موجود در کشور و قوانین پذیرفته شده جهانی، افزون بر مشکلات مدیریتی و ساختاری، برآمده از عواملی گوناگون است که از این میان می توان به تعدد قوانین و مقررات زیست محیطی که مایه سردرگمی اند اشاره کرد.همچنین نبود ضمانت اجرایی قوی در قوانین زیست محیطی در کنار به روز نشدن و تدوین نشدن قانونهای تازه در حوزه های گوناگون زیست بوم بهانه ای برای اجرا یا تعلیق و تعطیلی قوانین موجود پیش آورده است. همچنین تناسب نداشتن جرائم با خسارات وارده بر زیست بوم و تعیین نکردن دقیق ارزشهای اقتصادی عوامل زیست محیطی، مشکلاتی دوچندان را در نظارت، پایش واجرایی کردن قوانین زیست محیطی موجود و عملکرد نهادهای فعال در این زمینه، به ویژه سازمان حفاظت از محیط زیست، پدید آورده است. بر همین پایه بوده که مرکز پژوهش های مجلس پیشنهاد کرده است که «در ساختار مدیریتی این سازمان تجدید نظر جدی صورت پذیرد.» هر چند تا زمانی که بایستگی های زیست محیطی در نظام برنامه ریزی و بودجه ریزی کشور جایگاه راستین خود را نیابد کاری بزرگ نمی توان کرد و این امری است که تا امروز انجام نشده و بی توجهی به بحرانهای زیست محیطی تا آن اندازه است که بودجه محیط زیست، فقط یک دهم درصد بودجه کل کشور است! منبع: روزنامه مردم سالاری،1397،12،25 گروه اطلاع رسانی**9117**2002

اقتصاد

روزنامه مردم سالاري

سدسازي و خودكفايي گندم

چالش هاي زيست بوم

ارتباط با سردبیر newsroom@irna.ir

تماس بی واسطه با مسئولین

ادامه خبر :