یکشنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۸ Sunday 16th of June 2019
ads
ads
ads
  2 ماه قبل     تسنیم

اگر شرایطی مثل شرایط امروز خوزستان داشتیم، در صورتی که اقدامات سازه‌ای مناسب مثل ساخت سدها را انجام داده باشیم، حداقل امکان این را داریم که تعداد کمتری از مردم ما جان‌شان را از دست بدهند، که همین امکان را با ایجاد یک سازه به‌روی رودخانه کشکان داشتیم.


به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم ، وقوع سیلاب های اخیر مباحث مختلفی حول محور چرایی وقوع سیل در ایران و چگونگی راه های مدیریت بهینه شرایط سیل خیزی کشورمان به منظور جلوگیری از بروز تلفات جانی و مالی را در سطح جامعه مطرح کرده است.

کارشناسان و غیرکارشناسان، ابراز عقاید و اعلام نظرات متعددی در خصوص سیلاب و مباحثی با موضوع سیلاب ها داشته اند؛ به طوری که فضای رسانه ای کشور، فضای مجازی و همین طور سطح جامعه، از اخبار درست تا شایعات و اظهارات خلاف واقع پر شده و فضای پرابهامی ایجاد کرده که تشخیص درست و نادرست در این فضا دشوار است.

خبرگزاری تسنیم در راستای ایفای نقش مستمر خود در شفاف سازی حقایق برای مردم، اقدام به برگزاری سلسله نشست هایی خواهد کرد که با حضور کارشناسان خبره و متخصص در هر بخش، وقوع سیلاب های اخیر را از ابعاد مختلف بررسی کرده، به شایعات و گزاره های نادرست پاسخ داده و راهکارهای اجرایی را برای آینده پیشِ روی دولت و مردم قرار می دهد.

در این خصوص نخستین میزگرد سیلاب با حضور "مصطفی فدایی فرد" کارشناس مدیریت منابع آب و رئیس کمیته ارزیابی سیلاب در کمیته ملی سدهای بزرگ ایران و همچنین "محمد ابراهیم رئیسی" کارشناس اقتصاد آب و مدیریت منابع آب برگزار شد که این میزگرد، در بخش های مختلف تقدیم مخاطبان خواهد شد.

در بخش اول این میزگرد، مباحث مهمی چون، "ایران جزو 10 کشور اول سیل خیز جهان است" ، "بارش های خاص و کم نظیر، دلیل اصلی وقوع سیلاب"، "کوتاهی در سدسازی، دلیل اصلی تشدید خسارات سیل"، "اگر سدهای بزرگ لرستان را ساخته بودیم شاهد خسارات گسترده نبودیم"، "سیستم قضایی نسبت به مقصرین عدم ساخت تنگ معشوره اعلام جرم کند" و "مقایسه سیلاب اخیر لرستان با سیلاب گسترده 2010 پاکستان" مطرح شد و رئیس کمیته ارزیابی سیلاب در کمیته ملی سدهای بزرگ ایران گفت: "می توانستیم در لرستان مشابه خوزستان سدهای بزرگی بسازیم و اگر این کار را می کردیم، امروز شاهد خسارت های گسترده سیل در لرستان نبودیم."

متن و فیلم دومین بخش این میزگرد در ادامه آورده شده است.

* وارد سیلاب دشت های رودخانه ها شده ایم

محمد ابراهیم رئیسی، کارشناس اقتصاد و مدیریت منابع آب با بیان اینکه " اندرکنش پدیده های طبیعی اتفاقی و آنچه انسان به عنوان توسعه اقتصادی مطرح کرده، موضوعی به نام خسارت را تعریف می کند"، گفت: رشد جمعیت که افزایش می یابد، انسان برای اینکه بتواند محل سکنی خودش را تأمین کنید و برای اینکه بتواند مواد غذایی مورد نیاز خود و رشد اقتصادی خود را تأمین کند، نیاز به مکان هایی دارد که بتواند این اهداف را محقق کند؛ از اینرو همیشه در کنار آب ها تمدن ها شکل گرفته است.

وی افزود: پس آب و تمدن و آب و سرمایه گذاری اقتصادی همواره توأمان بوده اند؛ در سالهای اخیر رشد جمعیت باعث شده است که ما وارد زمین ها و اراضی شویم که در حالت معمولی، این زمین ها سیلاب دشت های رودخانه ها هستند.

این کارشناس اقتصاد آب تصریح کرد: بستر رودخانه را ما با سیلاب های 25 ساله مشخص می کنیم که این میزان می تواند بر اساس تعاریف آب منطقه ای های مختلف، متفاوت باشد.

وی ادامه داد: حریم رودخانه پهنه بیشتری نسبت به بستر رودخانه دارد و هرچه در این جا قرار بگیرد و سیل با نیرو و حجم آب زیاد آن را از بین ببرد، ما به آن خسارت می گوییم.

رئیسی با بیان اینکه "ما خسارت را از دیدگاه انسان تعریف می کنیم"، گفت: سرمایه گذاری هایی که انجام شده و مردمی که آنجا بودند دارند از بین می روند و ما این را با عنوان خسارت مطرح می کنیم.

* رشد 10 برابری خسارات سیل در جهان

این کارشناس مدیریت منابع آب با بیان اینکه "در دنیا خسارات سیل رو به افزایش است"، گفت: بین سالهای 1971 تا سال 1980 متوسط خسارات سیل در جهان 4 میلیارد دلار بوده است، این رقم در سالهای 2011 تا 2015 به 40 میلیارد دلار در سال رسیده است.

وی افزود: با توجه به افزایش سرمایه گذاری های بشر و رشد توسعه اقتصادی، خسارات سیل هم افزایش پیدا کرده و این به معنی در معرض قرار گرفتن بیشتر سرمایه های انسانی و اقتصادی جهان در معرض سیل است.

رئیسی با بیان اینکه "بروز تمامی اتفاقات در جهان ما را به این فکر انداخت که چگونه باید این خسارات را مدیریت کنیم"، گفت: اصولا وقتی از سیلاب صحبت می کنیم باید در مورد مدیریت سیلاب صحبت کنیم؛ سیلاب یک پدیده طبیعی است، در یک بستر طبیعی اتفاق می افتد و در عین حال غیرقابل از بین بردن است.

* باید روش هایی را برای کاهش هزینه های سیل در نظر بگیریم

وی ادامه داد: ما بزرگترین سازه های جهان را هم بسازیم، باز هم جلوی سیل را نمی توانیم بگیریم؛ سیلاب ها با دوره های بازگشت بزرگ، اعداد بزرگی را می آورد؛ لذا با توجه به خسارتی که به پایین دست می زند و اینکه چقدر ریسک ایجاد می کند، ما برای کاهش هزینه های سیل برای انسان روش های مختلفی را پیش بینی می کنیم؛ طبیعتا اگر میزان این خسارت عدد خیلی بالایی نباشد با روش های کم هزینه تر و اگر این میزان رقم بالایی باشد، طبیعتا باید روش های پرهزینه تر را بکار ببریم.

این کارشناس اقتصاد آب تصریح کرد: روش های مدیریت سیلاب، دامنه بسیار گسترده ای دارند، از روش های سازه ای تا روش های غیرسازه ای، روش هایی که از قبل از اتفاق سیل آغاز می شود تا روش هایی که بعد از اتفاق سیل مدنظر قرار می گیرد.

* پلدختر و معمولان سرمایه های ملی بودند که بی دفاع در برابر سیلاب رها شدند

وی افزود: در رودخانه های ما بارندگی می شود و حجم زیادی از آب روان می شود، در پایین دست هم ما تأسیسات زیادی ساختیم، مثلا در لرستان، در کنار و پایین دست رودخانه کشکان، شهرهای پلدختر و معمولان را ساختیم و اراضی کشاورزی بسیاری را ایجاد کردیم؛ قاعدتا وقتی این ها را ساختیم به عنوان سرمایه گذاری های صورت گرفته، کاری برای حفظ آن باید انجام دهیم؛ مشخصا نمی گویم باید سد بسازیم، اما می گویم باید راهی برای حفاظت این سرمایه های ملی بیندیشیم؛ چیزی که ما در لرستان دیدیم این بود که اساسا فکری برای محافظت از این سرمایه ها در برابر سیل نشده بود.

رئیسی اذعان داشت: گذاشته بودند بارندگی و سیلاب با گل و لای بیاید و دو شهر بی دفاع را جلوی آن گذاشتیم و اولین اتفاقی که افتاد این بود که سرمایه های ملی کشور در پلدختر و معمولان از بین رفت و دولت از پول همین مردم باید دوباره این سرمایه های از بین رفته را ایجاد کند.

وی ادامه داد: اینکه سرمایه گذاری های انجام شده دوباره باید انجام شود، به این فرآیند هزینه می گوییم و اگر بتوانیم جلوی این هزینه را بگیریم، به آن منفعت می گوییم.

* سدها در تلفیق روش های غیرسازه ای بیشترین منافع اقتصادی را به دنبال دارند

این کارشناس اقتصاد آب تصریح کرد: من به عنوان یک کارشناس اقتصاد باید مجموعه ای از مدیریت سیل، مدیریت خطر، مدیریت منابع آب و مدیریت اراضی را با همدیگر در نظر بگیرم تا بدانم چقدر هزینه دارد و متناسب با آن، طرح هایی را پیش بینی کنم تا در بالادست مانع ایجاد هزینه های ناشی از خسارت سیلاب شود.

وی افزود: سدها معمولا یکی از روش های سازه ای خیلی خیلی خوب هستند که در تجمیع با روش های غیرسازه ای بیشترین منافع اقتصادی را به دنبال دارند، همین امروز که با هم صحبت می کنیم همه دنیا به این نتیجه رسیده است که این تلفیق بهترین رویکرد است؛ یعنی کشوری نیست که بین سدسازی ها و تلفیق آن با روش های غیرسازه ای، یکی را کنار گذاشته باشد و فقط به یک روش توجه کند.

رئیسی تصریح کرد: یعنی هم هشدار سیلاب را داریم، هم سیستم های هواشناسی را داریم، هم سد را داریم و هم بیمه سیل را داریم؛ این ها در کنار هم باعث می شود شما آمادگی لازم را داشته باشید و اجازه ندهید شرایط طبیعی بروز سیلاب، تبدیل به یک بحران شود.

* در شرایط کنونی کشور، کوتاه مدت ترین روش مدیریت بهینه سیلاب، روش های سازه ای است

وی ادامه داد: اگر سرمایه گذاری های پایین دست را انجام نداده بودیم و فرض کنیم که جنگل ها و مراتع کشور هم کاملا دست نخورده و در شراط ایده آل بودند می توانستیم به روش های دیگری برای کنترل و تخفیف سیلاب فکر کنیم اما وقتی که هم پایین دست را گسترش دادیم و هم در بالادست به دلایل مختلفی مثل قطع درختان جنگل ها و از بین رفتن مراتع، شرایط خاصی دارد، در چنین شرایطی کوتاه مدت ترین روشی که می توانیم برای مدیریت بهینه سیلاب داشته باشیم روش های سازه ای است؛ در مورد ابعاد و نقطه احداث سدها باید فکر کنیم.

این کارشناس مدیریت منابع آب اذعان داشت: اگر شرایطی مثل شرایط امروز خوزستان داشتیم، در صورتی که اقدامات سازه ای مناسب مثل ساخت سدها را انجام داده باشیم، حداقل امکان این را داریم که تعداد کمتری از مردم ما جان شان را از دست بدهند، که همین مسئله و امکان را با ایجاد یک سازه بر روی رودخانه کشکان داشتیم.

انتهای پیام/

ادامه خبر :